Werkgever aansprakelijk (bedrijfsongeval) voor letselschade van mishandelde medewerkster

Arbeidsongeval door agressieve bewoner zorginstelling

Bedrijf-agressiepatienten

Zorginstelling en letsel door agressief gedrag bewoner

Een medewerkster van de Stichting Zorgverlening ’s Heeren Loo loopt op 4 september 2008 door een bedrijfsongeval ernstig letsel op. Zij wordt mishandeld door een bewoner van de groep waarbij zij werkzaam was.

Deze groep stond bekend als “moeilijk”. Er verbleven jongens die geen gezag van vrouwelijke groepsleiders accepteerde. Daardoor hadden de jongens in feite zelf de regie in handen, aldus het slachtoffer tijdens diverse teamvergaderingen die aan haar letselschade vooraf gingen.

De medewerkster stelt ’s Heeren Loo als werkgever aansprakelijk voor het bedrijfsongeval en en eist volledige vergoeding van haar letselschade. ’s Heeren Loo vindt echter dat zij aan haar zorgverplichtingen heeft voldaan en vindt zichzelf als werkgever dan ook niet aansprakelijk voor het door de medewerkster opgelopen letsel. Zij wijst de aansprakelijkheid voor dit bedrijfsongeval af. De werkneemster kan dan ook niets anders dan ’s Heeren Loo te dagvaarden.

Aansprakelijkheid voor een bedrijfsongevallen

Naar Nederlands recht is een werkgever aansprakelijk voor een bedrijfsongeval, tenzij hij bewijst dat:

  • er sprake was van “opzet of roekeloosheid” van de kant van de werknemer òf
  • er aan alle redelijke zorgverplichtingen ten aanzien van veiligheid is voldaan, daarover – bij herhaling – voldoende instructie is gegeven én goed genoeg wordt gecontroleerd of die instructies worden nageleefd.

Dit alles is te vinden in artikel 7:658 BW en de daarop betrekking hebbende jurisprudentie.

Wel of geen aansprakelijkheid ’s Heeren Loo

Het is – wettelijk gezien – de werkgever die moet bewijzen dat hij aan zijn zorgverplichting heeft voldaan. Zo niet, dan is hij voor het bedrijfsongeval en de letselschade aansprakelijk. De kantonrechter geeft ’s Heeren Loo dan ook de opdracht dit bewijs te leveren.

  • de werkgever stelt dat zij de organisatie, opleiding en begeleiding op het gebied van conflict– en agressiehantering op juiste wijze vorm heeft gegeven.
  • voorts wijst de werkgever op het tweewekelijks interdisciplinair overleg waarbij een orthopedagoog aanwezig is, die voor alle cliënten een behandelplan opstelt.
  • tot slot heeft de werkgever aangevoerd dat in de eerste helft van 2008 voor deze afdeling extra veiligheidsmaatregelen zijn genomen. Maar nadat de situatie was gestabiliseerd, bestond er geen noodzaak meer voor die extra maatregelen. Dat zich vervolgens toch een bedrijfsongeval heeft voorgedaan, rechtvaardigt volgens de werkgever niet de conclusie dat zij niet aan haar zorgplicht heeft voldaan.

De kantonrechter neemt als uitgangpunt dat:

  • bij de vaststelling van de veiligheidsmaatregelen van belang is dat de groep waarbij het slachtoffer werkzaam was, als “moeilijk” bekend stond
  • binnen deze groep een verhoogd risico op agressie bestond èn
  • het management dit wist, zoals uit de eerder genomen extra veiligheidsmaatregelen en de inhoud van de teamvergaderingen is gebleken.

Vervolgens beoordeelt de kantonrechter het door ’s Heeren Loo aangedragen bewijs

Opleiding en begeleiding op het gebied van conflict- en agressiehantering

Bij haar indiensttreding heeft de werkneemster een meerdaagse cursus conflict- en agressie training heeft gehad. Maar er zijn géén herhalingscursussen aangeboden, althans dat is niet bewezen.

’s Heeren Loo verwijt werkneemster dat zij tijdens het conflict onjuist heeft gehandeld door met gespreide armen voor de bewoner te gaan staan. Daarmee heeft zij aan de escalatie van het conflict bijgedragen. De kantonrechter denkt daar héél anders over. Zij stelt dat zeker niet uitgesloten is dat werkneemster wél adequaat zou hebben gehandeld – en daarmee het ongeval zou zijn voorkomen – indien er een herhalingstraining op het gebied van agressie aangeboden zou hebben plaatsgevonden.

Twee wekelijks interdiciplinair overleg + behandelplan

’s Heeren Loo stelt dat een behandelplan wordt opgesteld door een multidiciplinair team, waar een orthopedagoog deel van uitmaakt. De risico’s op agressief gedrag woorden daar in kaart gebracht. Alle cliënten worden wekelijks besproken in het teamoverleg. De orthopedagoog is daar om de week bij aanwezig. Deze adviseert de groepsleiders en kan specifiek inspelen op bijvoorbeeld toegenomen agressie of vergrote conflictkansen.

Dat hierdoor wordt voorzien in de trainingsbehoefte van de groepsleiders en deze als aanvulling op of vervanging van de trainingen kan worden beschouwd, is echter onvoldoende gebleken, aldus de kantonrechter. Dit had ’s Heeren Loo in het kader van haar bewijsopdracht concreet moeten aantonen. Zeker in relatie tot de specifieke aanpak van de betreffende bewoners. Immers, werkneemster ontkende dat er door de werkgever methodische ondersteuning werd gegeven.

algemene veiligheidssituatie op de locatie en de extra veiligheidsmaatregelen van 2008

De Groepen zijn op korte afstand van elkaar gesitueerd en zijn door middel van een alarmsysteem met elkaar verbonden. Daarnaast is er sprake van een bereikbaarheidsdienst. Die heeft tot doel om in urgente situaties buiten kantooruren ondersteuning te bieden. Uit het protocol blijkt dat de manager van dienst zich niet méér dan 1 uur van de locatie mag bevinden.

De kantonrechter: “onduidelijk is of met deze reistijd wel effectief ondersteuning geboden kan worden in urgente situaties.”

De extra veiligheidsmaatregelen van ’s Heeren Loo ter voorkoming van bedrijfsongevallen door agressie bestond uit de inzet van twee agressie- en conflicthanteringstrainers. Deze waren op het terrein zelf aanwezig en dus direct inzetbaar. Deze maatregelen stopten in de 2e helft van 2008.

Conclusie: werkgever aansprakelijk voor bedrijfsongeval

De kantonrechter oordeelt over het bedrijfsongeval dat niet is komen vast te staan dat:

  • de extra veiligheidsmaatregelen in de tweede helft van 2008 niet meer nodig waren
  • ’s Heeren Loo in voldoende mate zorg droeg voor herhalingstrainingen ten aanzien van conflict- en agressiebeheersing èn
  • het risico op bedrijfsongevallen als deze in voldoende mate worden beperkt door algemene veiligheidsmaatregelen.

Er wordt door de kantonrechter dan ook geoordeeld dat ’s Heeren Loo niet aan haar wettelijke zorgplicht heeft voldaan. Zij is aansprakelijk voor het ontstaan van dit bedrijfsongeval. Daarom moet zij de letselschade van haar werkneemster alsnog volledig vergoeden. (Rechtbank Utrecht, sector Kanton, 20 april 2011, datum uitspraak: 7 juli 2011, LJN: BQ4780).

Alleen wanneer uw werkgever er alles aan heeft gedaan om een agressie incident te voorkomen, dan komt hij onder aansprakelijkheid uit. Maar bijna altijd mankeert er wat aan de personeelsbezetting, instructies, trainingen en cursussen agressiehantering. Dus in de meeste gevallen is een werkgever dan ook aansprakelijk voor uw letselschade. Gezien uw beroep, lijkt ons dat ook niet meer dan redelijk! En los daarvan, uw werkgever is tegen het risico van deze vorm van aansprakelijkheid verzekerd. Dus hij hoeft uw letselschade niet zelf te betalen.

Heeft u behoefte aan letselschade advies?

Als u in de zorg werkzaam bent en letselschade heeft opgelopen door een patiënt, neem dan gerust contact met ons op voor advies. Dat kan via het formulier op de website, per email, telefoon of zelfs per chat. Wat u het prettigst vindt. U krijgt van ons een eerlijk en duidelijk advies en dan kunt u zelf beslissen wat u er mee wilt doen.

Letselschadebureau Van der Toorn Personenschade helpt u graag, goed en helemaal GRATIS!

Wat is u overkomen?

Direct advies nodig? Vul dit formulier in en wij bellen u binnen een dag terug.